|
Aydınlanma; gök kubbeye yükseltilerek insandan uzaklaştırılan iradenin bilim yolu ile yeniden insana sunumu ile başlar...
Bilmek; sorumlu olmak, sorumluluk almak, sorumlu tutulmak anlamına da gelecektir.
Aydınlanma; Bilimi içselleştirebilmek, gereğini yapabilme basiretini ölçülendirerek de olsa kullanabilme kudretidir.
İnsanoğlunun ilk aydınlanma deneyimi tam olarak bilinemese de; Platon’un mağara tecrübesinden aktardıkları ile bizlere kavratılmaya çalışılmıştır;
Mağaranın dışına çıkan insan; aydınlığı gördüğünde, tanıyıp bildiğinde artık içerideki insan değildir. İçeri girse de artık hiçbir şey eskisi gibi olmayacaktır…
Aydınlanma bir süreçtir ve hazırlık süresinin yaşamda olgunluk kazanması ile şekillenerek bilgiye dönüşecektir.
Günümüzden geriye bakıldığında; İnsanoğlunun yaşam sınırlarını aşacak kadar uzun zamana yayılmış bir hazırlık dilimini içerdiği görülecektir.
Ateşi taşıyan eller kadar ateşin taşınması korunması aktarılması da bilgi gerektirir.
İnsan bir adım atacak ve insanlık onunla büyük bir adım atarak tarih yazacaktır.
Bu bilgiyi maharete dönüştürmek, bilginin özünü kavramak demektir.
Bütün mesele; Bilimsel yaklaşımın önündeki engelleri silerek, sağlıklı gelişimine katkı oluşturacak ortamın hazırlanması, bu yaklaşımın sistemleşmesi meselesidir.
Aydınlanma; Henüz dünyamızı ve coğrafyamızı kapsayarak devam etmekte olan bir sürecin tamamlanmamış adı ve aktardığı değerlerle mirasıdır.
Tarih yazmak, tarih yapmak kadar zor bir iştir.
Yapılanları tüm sıcaklığı ve yansızlığı içinde anlaşılır aktarmayı gerektirir.
Bunun imkân dâhilinde olması pek beklenebilecek bir edim değildir.
Günlüklerle başlayan belgeleme alışkanlığı, profesyonel kimlik kazanarak güce sahip ellerde; yönetme, yönlendirme enstrümanlarından biri noktasına gelmiştir.
Aydınlanma tarihsel tasnif içinde bir dönemin adı ve bir coğrafyanın karşılığı olarak sunulmuştur.
Aydınlanma hiçbir döneme ve coğrafyaya sığmayacak kadar büyük bir felsefi dönüşümün adıdır.
Yaşamı ve yaşanılanları kavramada belirlenecek olumlu bir duruş bakış noktasından örneklerle açıklanabilir.
Aydınlanmaya yönelik adımların açımlanmasında sosyoloji önemli bir çalışma alanının adıdır.
Coğrafyamızda aydınlanma hareketleri olarak tanımlanan pek çok önemli değişimin alt yapısında kuşak çatışmasının olumlu katkı sağladığı yönündeki sosyolojik saptama öne çıkan vurgulardan en önemli olanıdır.
Fakat bu kıymetli saptama tüm değişim, dönüşüm hareketlerini açıklamaya yetmeyecek kadar genel ve sonuç noktasından bakarak yapılan sosyolojik bir saptamayı içermektedir.
Asıl olan eylemdir. “Değişim-Dönüşüm” den öte bilimsel gelişime sunduğu katkı ve sistem kurabildiği ölçüsünde önemlidir.
Toplumsal değişimin belirleyicisi; İnsanoğlunun biyolojik gereksinimlerini karşılamasını amaç edinecek teknolojik değişimdir.
Toplumsal yapının kuramsal temelinde; Üretim araçları, kullanılan enerji türü, mülkiyet ilişkileri, işbölümü, sosyal tabakalaşma, siyasi ilişkiler, aile ilişkileri ve sosyal değerler yer alır.
Mülkiyet ilişkileri sosyal yapının temelini oluşturur. Tabakalaşma ve siyasi iktidar arasında sımsıkı bir ilişki vardır. Aile, din ve sosyal değerler, toplumsal tabakalaşma sürecine bağlı olarak değişirler.
Konuya sosyolojik üst açıdan bakıldığında belirleyici unsurların nüfus, teknoloji, coğrafya olduğu hemen fark edilecektir. Bu unsurlar ekonomiyi gündeme taşıyacaktır.
Toplumsal yapıyı anlamanın en temel yolu alan araştırmalarıdır. “Sınıf” kavramı telaffuz edilinceye kadar gelişen süreçte dönemlerin gereği olarak bu kavramın yerine “fert” ve “zümre” kavramları sıklıkla kullanılmıştır.
Toplumsal yapının içinde yer alan sosyal sınıfsal düzey “dikey “. Nüfusun yerel dağılımı “yatay” bir yapıdır.
Sosyal sınıflar ve ekonomik sistemler bu sistematiğe bağlı üretim ilişkilerinin doğurduğu gruplaşmalardır.
Bu alanların bilimsel araştırmasını yapmadan bir saptamada ve eylemde bulunmak heyecan anlamına gelebilir.
Kopyacılık, taklitçilik, aktarmacılık, bir otoriteye bağımlılık yöntemleri kullanılarak yapılan tüm değişim, dönüşümler köklü bir aydınlanmaya veya kalıcı bir gelişime coğrafyamızı taşımaya yetmemiştir.
Geliştirme çabası içeren her adım coğrafyamız tarihi içinde geciktirme çabası olarak kalmıştır.
Din alanında aydınlanma olarak görülebilecek adımlar dâhil tüm değişimler bir gelişimin sonuçları olarak karşımızda bulunmaktadır.
Aydınlık adımların sinerjisi sonunda atılan bir adımı; fark edecek, kollayacak, geliştirecek bilgi toplumuna erişmediğimiz sürece aydınlanma ulaşılamayacak bir uzaklık olarak kalacaktır.
Bu çıkarımlardan karanlık bir tablonun tasvirini yaptığım düşüncesine kapılmak hata olur. Vurgulamak istediğim her değişimin gelişim, aydınlanma olarak algılanması yanılgısından sıyrılmamızın gerekliliğidir.
Cumhuriyetimizin kurucusu Mustafa Kemal Atatürk; Hâkimiyeti kayıtsız şartsız milletin iradesine teslim ederken, bilimin ışığında, çağdaşlarının önünde, aydın kimliği, aydınlık kişiliği ile coğrafyamız için çok kıymetli bir adımı gerçekleştirmiştir.
Gök kubbeye yükseltilerek insandan uzaklaştırılan irade, artık millet adına “Türkiye Cumhuriyeti “adı ile millet iradesine tescil edilmiştir.
İlmi hür, irfanı hür, vicdanı hür çağdaş medeniyet seviyesinde nesiller yetiştirme imkânını sağlayan bu adım aydınlanma ve aydınlık bir yola girmek anlamını taşır.
Taklit ve tanzimden uzak, bağımsız, lâik, sosyal bir hukuk devleti kurularak büyük bir değişim, gelişim ve devamını sağlayacak sistem kazandırılmıştır.
Saltanata, gelenekçi anlayışa son verilerek, hilafet, milletin eşit temsil edildiği Türkiye Büyük Millet Meclisi’nin tüzel kimliğine terk edilmiş, lâik, çağdaş, bilime dayalı bir akıl devleti kimliği benimsenmiştir.
Bu aydınlık adım geciktirmeyi değil. Başlatmayı içerir. Saptamalardan önde bir sonuçtur. Eylemdir. Aydınlanma için kıymetli bir örnektir. Sistem kurucudur.
Kendinden önce denenmişlerin çok önünde bir adım olması; hiçbir etki altında kalmaksızın milletin iradesine gölge oluşturabilecek ne var ise kaldırılmasına yönelik kesin, keskin, sistemli olmasından kaynaklıdır.
Bu aydınlık adımı ve mimarını kavramak, anlamak, kollayıp, geliştirmek cümlesi bir tutucu şablon cümle değil, karanlıklara sapmama telaşı içermektedir.
Kültür bir pencere, eğitim kültürün mayalandığı alandır.
Köy Enstitüleri ile eğitim ve öğretimde önemli deneyleri yaşama katarak çağdaş eğitim yolunda atılan adımlar bağımsız ulus devlet kurma düşüncesini gerçekleştirmiş bir toplumun kültür devrimini de ne denli önemsediğinin bir kanıtıdır. “Her köyde münevver mezarları oluşmadıkça yol alınmış olmayacaktır.” Düşüncesi yurdun her köşesine ışık götürme idealinin bir başka tanımıdır.
Bilimden sanata uzanan bu deney bilginin sınandığı, marifete dönüştüğü çağdaş bir örnektir.
Günümüzde birçok ülkede devletin sözü, kültür yaratmak için değil; yaratılmasına yardımcı olmak içindir.
Eğitim, kültür ve sanata, devletin yön ve düzen verme isteği, sanatı bildiği gibi güdümlü duruma getirmek istemesi, sanatı, sanatçıyı, bilim insanını, öğretim ve eğitimi köstekler, çökertir. Aydınlanmayı engeller.
Bu naçiz satırlar bilimsel bir gerçeğin gölgelenmemesi yönünde samimi katkı olabilmeyi amaçlayan düşünce paylaşımıdır. Yanılgı ve sapmalara karşı aydınlık olmaya çağrıdır.
Hepimiz biliyoruz ki; düşüncelerin buluşmasından oluşan ışık aydınlanmaya çizilen yol olacaktır.
Sevgi ve saygılarımla… Okday Korunan |
YENİ TİYATRO DERGİSİ 2010'A ABONE KAMPANYASI BAŞLATARAK GİRDİ!!!
2009'daki ekonomik krizden önemli ölçüde etkilenen Yeni Tiyatro Dergisi, her sayı verdiği "Oyun Kitabı Eki"ne ara vermemek ve her sayıda bu hizmetini sürdürebilmek için "Abone Kampanyası" başlattı. Ekim 2009'a kadar "iki aylık" periyotta çıkan Yeni Tiyatro, bilindiği gibi okurlarından ve tiyatro çevrelerinden gelen yoğun istekler üzerine "Aylık" periyoda geçmişti. Daha önce "iki ayda bir" verdiği "Oyun Kitabı Eki"ni "Aylığa" geçince her ay vermek zorunda kalınca zaten "kriz" ortamında "bir kahramanlık" olan ve önemli bir gider tutan "ekleri" verip vermemeyi değerlendiren Yeni Tiyatro, "bu hizmeti sürdürme" kararı vermişti. Ancak ekonomik açıdan, önce okurlarına güvenen Yeni Tiyatro, bu sorunu aşabilmek için yine "okurlarına" dönüyor ve "abone" kampanyasına destek olmalarını bekliyor.
EGE IŞIK’TAN KAMUOYUNA AÇIKLAMA
Dokuz Eylül Üniversitesi Güzel Sanatlar Enstitüsü Sahne Sanatları Bölümü’nde yüksek lisans yapmakta ve şu günlerde “12 Mart Sürecinde İstanbul Şehir Tiyatrosu” başlıklı tezimi hazırlamaktayım. Kişisel yolculuğumu, değerli hocalarımın da yol göstericiliğiyle, tiyatro bilimine yapacağım katkı belirleyecek. Türk Tiyatrosu’na, kendimce - kendi katkımı koyabilme - çabası ve telaşı içindeyim. Çok çalışıp sınırlarımı zorlayarak tiyatro adına, başarılı kuramsal çalışmalar ortaya koymak amacımdır.
Kuramsal çalışmalarımı 'çeşitli' tiyatro dergilerinde ve içeriğini mükemmel bulduğum Yeni Tiyatro dergisinde yayımlamaktayım. Benim sevinçlerim böyledir. Bunun dışındaki kişisel hırslardan, heyecanlardan kendimi arındırırım.
2009 yılı Nisan ayında bir “kampanya” başlatılmış, Hilmi Bulunmaz ile Coşkun Büktel’i isimleri verilerek hedef alan ve hedef gösteren bu kampanyanın imzacıları arasına benim de “adım” konulmuş. Oysa ben, bu kampanya için imza vermediğim gibi, ne bir form doldurdum, ne belge imzaladım, ne de telefonla da olsa bir kimseye adımı kullanmaları için izin verdim. O yüzden imzamın da iradem dışında kullanıldığı bu haksız ve “sahte” kampanyanın düzenleyicilerini esefle kınarken, “imzamın” geçersiz olduğunu bildiriyor ve “Kampanya Listesi”nin yayınlandığı tüm sitelerden, tüm yayın organlarından “adımın ve soyadımın” kaldırılmasını rica ediyorum.
BASINA VE KAMUOYUNA ÖNEMLİ BİR AÇIKLAMA!..
* * *
|
Satış Noktalarımız
Editör'den... / Erbil Göktaş
 2. ULUSLAR ARASI MİASTO (CİTY) TİYATRO FESTİVALİ (1)
İlki geçen yıl (2008) düzenlenen Miasto Festivali’nin yapıldığı yer, Polonya’nın Legnica kenti. “Miasto” da zaten “kent”, “şehir” demek… Polonya’nın Almanya sınırındaki bu kent ilginç özellikler taşıyor. Birincisi Berlin’den üçbuçuk saatte geliniyor. Gerçi biz, eski Doğu Berlin’deki Schonefeld havaalanından minibüsle yola koyulduk oniki kişilik ekibimizle. Yönetmen Kemal Başar organizasyonu da öyle yapmıştı. Devamı...
|
Hülya NUTKU
Metin BORAN
